Ատոմի կառուցվածքի մասին

Ցանկացած ատոմ կազմված է մեկ միջուկից և մեկ կամ ավելի էլեկտրոններից։ Միջուկը կառուցված է մեկ կամ ավել պրոտոններից և սովորաբար գրեթե նույն քանակությամբ նեյտրոններից։ Պրոտոններն ու նեյտրոնները կոչվում են նուկլոնները։ Ատոմի զանգվածի ավելի քան 99.94%-ը միջուկն է։ Պրոտոններն ունեն դրական, էլեկտրոնները՝ բացասական, իսկ նեյտրոնները՝ չեզոք էլեկտրական լիցք։ Եթե ատոմում էլեկտրոնների և պրոտոնների թիվը հավասար է, ուրեմն այն էլեկտրականապես չեզոք է։ Եթե ատոմում պրոտոնների համեմատ կան ավել կամ պակաս էլեկտրոններ, ուրեմն այն համապատասխանաբար բացասական կամ դրական լիցք ունի և կոչվում է իոն։

Ատոմում էլեկտրոնները միջուկի հետ կապված են էլեկտրամագնիսական ուժի միջոցով։ Պրոտոնները և նեյտրոնները միջուկում կապված են միջուկային ուժերով, որոնք սովորաբար ավելի ուժեղ են էլեկտրամագնիսական ուժերից և չեզոքացնում են դրական լիցք ունեցող պրոտոնների միջև եղած վանող ուժերին։ Որոշակի պայմաններում վանող էլեկտրամագնիսական ուժը կարող է միջուկային ուժերից ուժեղ դառնալ, ինչի հետևանքով միջուկից կարող են նուկլոններ հեռանալ (այս միջուկային տրոհման արդյունքում առաջանում է այլ քիմիական տարր)։

Ատոմում պրոտոնների քանակով է պայմանավորված թե ինչ քիմիական տարրի ատոմ է այն. օրինակ՝ պղնձի բոլոր ատոմները ունեն 29 պրոտոն, իսկ նեյտրոնների թվով պայմանավորված է թե քիմիական տարիի որ իզոտոպից է ատոմը։ Էլեկտրոնների քանակը ազդեցություն ունի ատոմի էլեկտրամագնիսական հատկությունների վրա։ Քիմիական կապերի միջոցով ատոմները կարող են քիմիական միացություններ կազմել, ինչպես օրինակ մոլեկուլները։

Մենդելեյվի աղյուսակը

Մենդելեյեվի աղյուսակը

Պարբերական աղյուսակ, հայտնի է նաև որպես Մենդելեևի պարբերական աղյուսակ, քիմիական տարրերի աղյուսակ, որն 1869թ. հրապարակվել է Դմիտրի Մենդելեևի կողմից, թեև նախկինում ուրիշ տարբերակներ էլ են եղել։

Մենդելեևը ստեղծել էր աղյուսակը ցուցադրելու համար այն ժամանակ հայտնի քիմիական տարրերի պարբերական հատկությունները։ Նա նաև կանխագուշակել էր որոշ տարրերի հատկությունները որոնք այն ժամանակ դեռ հայտնի չէին։ Նրա հիմնական կանխագուշակումները հետագայում ապացուցվեցին։ Մենդելեևի պարբերական աղյուսակը այդ ժամանակվանից սկսած ընդարձակվել և կատարելագործվել է նոր քիմիական տարրերի բացահայտումների և սինթեզման հետևանքով։ Այն վերջնականապես հիմնավորվել և բերվել է ժամանակակից տեսքի քվանտային մեխանիկայի ստեղծման և զարգացման արդյունքում։

Մարմնի խտություն

Այս ամենը կարելի բացատրել, ծանոթանալով նյութի կարևոր բնութագրերից մեկի՝ խտության հետ: Մարմնի զանգվածի և ծավալի հարաբերությունը կոչվում է նյութի խտություն: Այսինքն, խտություն=զանգվածծավալ Կիրառենք ընդունված նշանակումները. m`զանգված, V` ծավալ, ρ` խտություն, կստանանք. ρ=mV Ուշադրություն Այստեղից երևում է, որ նյութի խտությունը թվապես հավասար է միավոր ծավալով նյութի զանգվածին: Խտության միավոր Միավորների ՄՀ-ում զանգվածի միավորը 1 կգ-ն է, իսկ ծավալինը` 1 մ3-ը, ուստի նյութի խտության միավորը կլինի 1 կգմ3: Գործնականում խտությունը հաճախ արտահայտում են նաև 1 գսմ3-ով: Հաշվի առնելով, որ 1 գ = 0,001 կգ, 1սմ3 = 0,000001մ3, կստանանք, որ 1կգմ3 = 0,001գսմ3: Բնության մեջ գոյություն ունեցող գրեթե բոլոր նյութերի խտությունները որոշված են, և կազմված են համապատասխան աղյուսակներ:

Ջոուլ

Ջեյմս Ջոուլն աշակերտել է հայտնի ֆիզիկոս ու քիմիկոս Ջոն Դալտոնին և նրա ղեկավարությամբ սկսել իր փորձարարական հետազոտությունները: 1841 թ-ին նա բացահայտել է (Է. Լենցից անկախ), որ մետաղե հաղորդիչով էլեկտրական հոսանք անցնելիս անջատվող ջերմության քանակը համեմատական է հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրությանը, հոսանքի ուժի քառակուսուն և հոսանքի անցման ժամանակին (հայտնի է որպես Ջոուլ-Լենցի օրենք):1843–50 թթ-ին նա փորձերով ցույց է տվել, որ մեխանիկական աշխատանքը ջերմության կարող է վերածվել խիստ որոշակի համամասնությամբ, և որոշել է ջերմության մեխանիկական համարժեքը: Դրանով նա տվել է էներգիայի պահպանման օրենքի փորձնական հաստատումը: 1851 թ-ին Ջոուլը տեսականորեն որոշել է որոշ գազերի ջերմունակությունը՝ ջերմությունը դիտելով որպես մասնիկների շարժում: Նա հետազոտել է գազի սեղմման և ընդարձակման ժամանակ առաջացող ջերմային երևույթները. մասնավորապես նոսրացած գազերի ընդարձակման փորձերով ցույց է տվել, որ դրանց ներքին էներգիան կախված չէ ծավալից, ինչը և ընդունվել էր իդեալական գազի համար:

Դասարանական աշխատանք

Մեխանիկական տատանումների տարբեր օրինակներ

Զսպանակավոր ճոճանակը, թելավոր ճոճանակը

2.Ինչն է բնորոշ բոլոր տատանողական շարժումներին

Կրկնելիությունը

3.Որ տատանումներն են անվանում պարբերական

4.Որ ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում տատանումների պարբերություն

Տատանումների պարբերություն, այն նվազագույն ժամանակամիջոցը, որից հետո տատանումներ կատարող համակարգը նորից վերադառնում է նույն վիճակին, որում գտնվել է տատանումների սկզբին համապատասխանող պահին։

5.ինչ միավորներվ է արտահայտվում տատանումների պարբերությունը

Տատանումների պարբերությունը նշանակում են T տառով։

6.ինչ է տատանումների լայնույթը: Ինչ միավորներվ է այն արտահայտվում։

Տատանումների լայնույթն այն առավելագույն հեռավորությունն է, որի չափով իր հավասարակշռության դիրքից կարողանում է հեռանալ տատանվող մարմինը։

7․ինչ է տատանումների հաճախությունը։ Ինչ միավորներով է այն արտահայտվում

Տատանումների հաճախությունը մեկ վայրկյանում կատարվող տատանումների թիվն է։

Հաճախության չափման միավոր ընդունված է մեկ հերցը (1 Հց)

8.Որ հաճախությունն է կոչվում 1Հց;

 

9.Որոնք են տատանումների մարման պատճառները

Մաթեմատիկական ճոճանակի տատանումներն օդի դիմադրության պատճառով մարող բնույթ են կրում, դրանց լայնույթն աստիճանաբար նվազում է, և, ի վերջո, ճոճանակը կանգ է առնում:

10.Ինչու են ճոճանակը համարում տատանողական համակարգ

11.Որ տատանումներն են անվանում ազատ:

Այն տատանումները, որոնք կատարվում են համակարգում գործող ներքին ուժերի շնորհիվ, անվանում են  ազատ տատանումներ:

 

12.Որ տատանումներն են անվանում հարկադրական

Հարկադրական տատանումները ստիպողական տատանումներ են, դրանք արտաքին փոփոխական ուժի ազդեցությամբ որևէ համակարգում առաջացող տատանումներն են։

13.Ինչ է զսպանակավոր ճոճանակը

 

Ինչ է մաթեմատիկական ճոճանակը

Մաթեմատիկական ճոճանակը փակ համակարգ է, որի մեջ ընդգրկված են թելը, թելի երկարությունից մի քանի անգամ փոքր տրամագծով և ծանր գունդը։ Ճոճանակների մաթեմատիկան ընդհանուր առմամբ բավականին բարդ է։ Պայմանների պարզեցմամբ կարելի է դիտարկել պարզ ճոճանակ, որի դեպքում շարժման հավասարումները լուծելի են փոքր անկյան տատանումների համար։

Տնային աշխատանք

Մխիթարյան մաս երկրորդ էջ 3

Տարբերակ 1

1)Այն էներգիան,որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով անվանվում է կինետիկ:

Պատասխան (1)

2)Սեխմված զսպանակի էներգիան պոտենցյալ էներգիայի օրինակ է :

Պատասխան (2)

3)Սեղանին դրված գիրքը հատակի նկատմամբ օշտված է պոտենցյալ էներգիայով:

Պատասխան (1)

4)

H=100մ

G=9,8 ն/կգ

V=1մ^3

Ro = 1000 կգ/մ^3

E=?

M=RV=1000 կգ/1մ^3=1000կգ