Հայկական լեռնաշխարհ

Հայկական Լեռնաշխարհը գտնվում է Առաջավոր Ասիայում՝ Իրանական և Փոքրասիական բարձրավանդակների միջև։ Հյուսիսում Կովկասյան լեռներն են և Սև ծովը, հարավում՝ Միջագետքի դաշտավայրը։ Այն ունի 1 500 – 1 800 մետր միջին բարձրություն։Բարձր գագաթներ

Հայկական լեռնաշխարհի ամենաբարձր կետը Մեծ Մասիսն է (Արարատ, 5 165 մ)։
Երկրորդն է Սավալանը (Հայկական կամ Ղարադաղի լեռներում, Իրան, բարձրությունը՝ 4 811 մետր), երրորդը՝ Սիփանը (Վանա լճի արևմտյան ափի մոտ, բարձրությունը՝ 4 434 մ), չորրորդը՝ Ջիլոն (Կորդվաց լեռներում, 4 168 մ), հինգերորդը՝ Արագածը (Հայաստանի Հանրապետություն, 4 090 մ) և փոքր (Սիս 3 925 մ)։

Լեռնային համակարգեր

Լեռնաշխարհի տարածքը մոտ 400 000 քառակուսի կիլոմետր է։

Փոքր Կովկաս- ծալքաբեկորավոր լեռնաշղթաների համակարգ Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս-արևելքում։ Հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք մոտ 600 կմ երկարությամբ, մինչև 9 կմ լայնությամբ աղեղնաձև ձգվում է Սև ծովի հարավարևելյան ափից մինչև Արաքսի հովիտը։

Արևելապոնտական լեռներ -լեռնային համակարգ Թուրքիայում, Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսում։ Ձգվում է Սև ծովի հարավարևելյան ափին զուգահեռ, Մելետ գետից (արևմուտքում) մինչև Ճորոխի ստորին հոսանքը (արևելքում)։ Երկարությունը 500 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 3 937 002 մ

Հայկական Տավրոս- կազմում է Տավրոսյան լեռնահամակարգի արևելյան՝ ամենաերկար հատվածը։ Ձգվում է Ջահան գետի ակունքներից (Կիլիկիա) մինչև Ուրմիա լճի մոտերքը։ Երկարությունը 650 կմ է, լայնությունը՝ 35-100 կմ, միջին բարձրությունը՝ 1 800 – 2 300 մ։ Բարձր կետը Ջիլոն (4 168 մ) է՝ լեռնաշխարհի հարավային սահմանին՝ Կորդվաց (Քրդստանի) լեռներում:

Գետեր

Եփրատը և Տիգրիսը (թափվում են Պարսից ծոցը), Ճորոխը (438 կմ )և Հալիսը (1182 կմ) (Սև ծով), Կուրը (1515 կմ )և Արաքսը (Կասպից ծով)։

Եփրատը Հայկական լեռնաշխարհի գետերից ամենաերկարն է, 2700 կմ երկարությամբ։

Տիգրիսը Հայկական լեռնաշխարհի գետերից ամենաջրառատն է։ Տիգրիսի երկարությունը 1900 կմ է, ջրահավաք ավազանը՝ 375 000 քառ. կմ։

Արաքս (Երասխ) գետը Հայկական լեռնաշխարհի ամենախոշոր գետերից է։ Արաքսն ունի 933 կմ (որոշ չափումներով 914 կմ) երկարություն։

Լճեր

Սևանա լիճը (հիշատակվում է նաև որպես՝ Գեղամա ծով, Գեղարքունյաց ծով)՝ ունի քաղցրահամ ջուր, ձկնատեսակներն են՝ իշխանը, գեղարքունին, կարմրախայտը, սիգը։ Ունեցել է մեկ կղզի, որը ժամանակի ընթացքում ջրի մակարդակի նվազումից հետո այսօր դարձել է թերակղզի։ Սևան են հոսում 28 գետեր և գետակներ, նրանից սկզբնավորվում է միայն Հրազդան գետը։ Սևանա լիճը Հայկական լեռնաշխարհի ամենամեծ քաղցրահամ լիճն է: ։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 1916 մ բարձրության վրա, մակերեսը 1240 քառ. կմ է, խորությունը հասնում է 84 մետրի

Վանա լիճը (հիշատակվում է նաև որպես Բզնունյաց ծով) աղահամ ջրով լիճ է, հայտնի է իր տառեխ ձկով։ Ունի չորս կղզի՝ Աղթամար, Լիմ, Կտուց, Առտեր: Հայկական լեռնաշխարհի լճերի շարքում Վանա լիճն իր մեծությամբ Կապուտանից հետո գրավում էր երկրորդ տեղը (3 674 քառ. կմ): Լիճն աղի է։

Կապուտան կամ Ուրմիա լիճ (գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհի և Իրանական լեռնաշխարհի միջև)՝ լեռնաշխարհի ամենախոշոր լիճն է և ունի բազմաթիվ կղզիներ։ Հայկական լեռնաշխարհի, ինչպես նաև ողջ Մերձավոր Արևելքի 3 խոշոր լճերից ամենամեծն էր մինչև 20-րդ դարի վերջը։  Լճի երկարությունը 140 կմ է, մակերեսը՝ մոտ 5800 կմ²
Այս երեք խոշոր լճերից բացի կան բազմաթիվ մանր քաղցրահամ լճեր՝ Փարվանա, Չըլդր (Ծովակ Հյուսիսո), Ծովք, Արճակ, Գայլատու և այլն։

Մեծ Հայքի 15 նահանգները

  1. Բարձր Հայք
  2. Ծոփք
  3. Աղձնիք
  4. Տուրուբերան
  5. Մոկք
  6. Կորճայք
  7. Պարսկահայք
  8. Վասպուրական
  9. Սյունիք
  10. Արցախ
  11. Ուտիք
  12. Փայտակարան
  13. Տայք
  14. Գուգարք
  15. Այրարատ

Ճապոնիայի, Չինաստանի արդիականացման գործընթացը

В Китае Сунь Ятсена называют «Отцом нации», выдающимся политическим деятелем, идеологом, который разработал антимонархический путь развития Китая. Своей главной задачей он считал свержение маньчжурской династии Цин и образование республики. Его дальнейшая программа была основана на «трех народных принципах»: национализме, демократии и процветании. К этой цели он шел, не считаясь со здоровьем и личными потерями.

Ճապոնիայում Սյուն Յատսենային անվանում են «ազգի հայրը»ականավոր քաղաքական գործիչ, գաղափարախոս, որը մշակել է Չինաստանի հակահայկական-մենարխիկ զարգացման ուղին:Նրա հիմնական խնդիրը նա համարեց Մանչու Քինգի դինաստիայի տապալումը և հանրապետության ձևավորումը:Նրա հետագա ծրագիրը հիմնված էր «Երեք ժողովրդական սկզբունքներին». Ազգայնականություն, ժողովրդավարություն և բարգավաճում:Այս նպատակի համար նա գնաց `անկախ առողջությունից և անհատական կորուստներից:

Сунь Ятсен принадлежал к той категории людей, жизненное призвание которых заключалось в самопожертвовании во имя идеалов, Он родился в деревне Цуйхэн в провинции Гуандун, посещал местную школу. Его очень привлекала профессия домашнего доктора, и он вскоре уехал на Гавайские острова в Тихом океане, куда ранее переселился его старший брат.

Սուն Յատսենը պատկանում էր այդ մարդկանց կատեգորիային,որի կյանքը կոչում է անձնազոհության մեջ իդեալների անունով,Ծնվել է Գուանդուն նահանգի Քուիհանգ գյուղում, սովորել է տեղական դպրոցում:Նա շատ ուշադրություն է դարձրել տնային բժշկի մասնագիտության վրա, և նա շուտով մեկնեց Հաուայիցի կղզիներ Խաղաղ օվկիանոս, որտեղ նրա ավագ եղբայրը նախկինում տեղափոխվել էր:

Там исполнилась его мечта — он поступил в медицинский колледж Гонолулу.

Закончив его, лечил больных, но оставаться на Гавайях — райском уголке, оторванном от внешнего мира, не захотел, потянуло на родину, и в 1883 году он вернулся в Китай, откуда отправился в Гонконг, в те годы колонию Великобритании. В 1892 году он закончил там свое медицинское образование.

Այնտեղ իրականացավ նրա երազանքը, նա սկսեց հաճախել Հոնոլուլուի բժշկական քոլեջ:Ավարտելով այն, նա բուժում էր հիվանդներին, բայց մնաց Հավայան — դրախտ,դուրս է եկել արտաքին աշխարհից, չի ուզում, տուն քաշեց, իսկ 1883-ին վերադարձավ Չինաստան,որտեղ նա գնացել է Հոնկոնգ, այդ տարիներին Մեծ Բրիտանիայի գաղութը:1892 թ. Ավարտել է բժշկական կրթությունը:

За годы учебы он стал не только профессиональным врачом, но и профессиональным революционером, мечтавшим, чтобы его соотечественники жили в свободном процветающем обществе. Он отправился в Макао, в те годы португальскую колонию, где занялся врачебной практикой и где познакомился с деятельностью тайных политических обществ. Идеи нового государственного устройства кружили голову, вызывали желание воплотить их любым способом. В 1895 году Сунь Ятсен предпринял попытку организации народного восстания в Кантоне, и люди пошли за ним. Но восстание было плохо подготовлено и его жестоко подавили. Ятсен бежал, перебрался в Японию. Но там он долго не задержался и отправился в Лондон. Его заинтересовали новые идеи Маркса и Энгельса, идеи пролетарской революции.

Ուսումնասիրության տարիներին նա դարձավ ոչ միայն պրոֆեսիոնալ բժիշկ, այլ նաև պրոֆեսիոնալ հեղափոխական, ով երազում էր, որ իր հայրենակիցները ապրել են ազատ և բարգավաճ հասարակության մեջ:Նա գնաց Մակաո, այդ տարիներին պորտուգալական գաղութը, որտեղ սկսեց զբաղվել բժշկություն և որտեղ ծանոթացավ գաղտնի քաղաքական հասարակությունների գործունեությանը:

Օսմանյան կայսրության արդիականացումը

Օսմանյան կայսրություն ժամանակակից թուրքերեն. նաև հայտնի որպես Թուրքական կայսրություն, Օսմանյան Թուրքիա,եղել է կայսրություն հիմնադրված 13-րդ դարի վերջին Անատոլիայի հյուսիս արևմտյան հատվածում՝ Սյողութի (ներկայիս Բիլեջիքի նահանգ) մոտ օղուզների ցեղի առաջնորդ Օսմանի կողմից: 1354 թվականից հետո օսմանցիները ներխուժեցին Եվրոպա և նվաճեցին Բալկանյան թերակղզին, և կայսրությունը դարձավ միջմայրցամաքային կայսրություն: Օսմանցիները վերջ դրեցին Բյուզանդական կայսրությանը 1453 թվականին Կոստանդնուպոլսի նվաճմամբ Մեհմեդ II-ի կողմից:

Նախագծային թարգմանություն

В Бесконечных просторах космоса расположены миллиарды звездных скоплений—галактик,среди них и галактика Млечный путь. Внутри этой галактики находятся наша Солнечная система с яркой звездой в центре, вокруг которой вращается 9 планет. Третья по счёту планета от этой звезды, называемой Солнцем, и есть наша земля, которая более чем в миллион раз меньше Солнца.

Տիեզերքի անսահման տարածությունների մեջ գտնվում են միլիարդավոր աստղեր:Նրանց թվում են Կաթնային ճանապարհի գալակտիկան:Այս գալակտիկայում մեր արևային համակարգը կենտրոնում պայծառ աստղ է, որի շուրջ 9 մոլորակները պտտվում են:Այս աստղից երրորդ մոլորակը, որը կոչվում է Արև, մեր երկիրն է, որն ավելի քան միլիոն անգամ ավելի փոքր է, քան արևը:

Վատիկան

Վատիկան քաղաք ինքնիշխան պետություն է, որը տեղակայված է Հռոմ քաղաքում։ 44 հեկտար մակերեսով (110 ակր) և մոտ 1000 բնակչությամբ[1] այն աշխարհի ամենափոքր պետությունն է և՛ տարածքով և՛ բնակչությամբ։ Այնուամենայնիվ պաշտոնապես այն ինքնիշխան չէ, բայց ինքնիշխանությունը գտնվում է պապականության ձեռքում։Այն հոգևոր[1] կամ եկեղեցական-մենիշխանական[2] պետություն է (թեոկրատիայի տեսակ), որը ղեկավարվում է Հռոմի պապի կողմից։ Բարձրագույն պետական իշխանությունը իրականացնում է տարբեր ազգային պատկանելիություն ունեցող կաթոլիկ հոգևորականությունը։ 1377 թվականին Ավիգոնից պապերի վերադարձից հետո նրանց նստավայրը հիմնականում Վատիկանի Առաքելական պալատն է, որը գտնվում է ներկայիս Վատիկան քաղաքում, չնայած որ երբեմն-երբեմն նստավայրը տեղափոխվել է Հռոմի Քուիրինալյան պալատ կամ այլ տեղ։

Փետրվար ամսվա ամփոփում

Դաս 1
https://stelladav79gmail.wordpress.com/2019/02/03/երրորդ-ուսշրջան-առաջադրանք-8-րդ-դասարա/#more-665

https://ingaaraqelyan.wordpress.com/2019/02/10/%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80/

Դաս 2
https://stelladav79gmail.wordpress.com/2019/02/07/ուսումնական-երրորդ-շրջանառաջադրանք-8/#more-684

https://ingaaraqelyan.wordpress.com/2019/02/10/%D5%B0%D5%B6%D5%A4%D5%AF%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6/

https://ingaaraqelyan.wordpress.com/2019/02/28/%D5%B9%D5%AB%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6-2/

Դաս 3
https://stelladav79gmail.wordpress.com/2019/02/11/%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A5%D6%80%D6%80%D5%B8%D6%80%D5%A4-%D5%B7%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%B6%D6%84-8/

https://ingaaraqelyan.wordpress.com/2019/03/02/%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D6%80/

Դաս 4
https://stelladav79gmail.wordpress.com/2019/02/15/ուսումնական-երրորդ-շրջան-առաջադրանք-8-2/#more-764

Դաս 5
https://stelladav79gmail.wordpress.com/2019/02/18/ուսումնական-երրորդ-շրջան-առաջադրանք-8-3/#more-772

Դաս 6
https://stelladav79gmail.wordpress.com/2019/02/22/ուսումնական-երրորդ-շրջան-առաջադրանք-8-4/#more-786

1.Ընտրել նշվածներից ձեզ դուր եկած դասը, հիմնավորելինչով է հետաքրքրել :

Ինձ դուր եկած աշխատանքը իմ նախագիծն է, իմ կատարաձ նախագծում պատմում է Սասունցի Դավթի մասին:Որովհետև՝ ժողովրդի սիրած եպոսի հերոսն է, ես էլ եմ սիրում այդ հերոսին:Ժողովուրդը՝ նրան ծուռ Դավիթ է ասել:

2.Ինչ է պանիսլամիզմը, պանթյուրքիզմը:Սուլթան Աբդուլ Համիդնին չէր ծրագրել Հայկական հարցը լուծե ւ համար:

Պանիսլամիզմ, քաղաքական հոսանք, որը սատարում է մուսուլմանների միությունը իսլամական պետության՝ Խալիֆայության ներքո կամ միջազգային կազմակերպություն, որը համարժեք է Եվրամիությանը՝ իսլամական սկզբունքներով։ Որպես կրոնական նացիոնալիզմի ձև:
Պանթյուրքիզմ , մշակութային և դիվանագիտական հոսանք է, որը տարածված է թյուրքական ազգերով բնակեցված պետութույուններում և որի հիմքն է գաղափարը։

3.Ովքեր էին հայդուկները, ինչպես էին պայքարում, պատմիրմիհայդուկիմասին,հիմնավորիրոր, հայդուկայինշարժումըիրենսպառելէրարդեն 20-րդ դարիսկզբին:

Հայդուկ՝ առավելապես Բալկաններում և նախկին Օսմանյան Կայսրության այլ տարածքներում պարտիզանական պայքար մղող ազատամարտիկների տարածված անվանում։

Ազատագրական պայքար

Ըստ էության, հայ ազգային֊ազատագրական պայքարը ավարտվել էր անցած դարասկզբին՝ Առաջին Հանրապետության հիմնադրումով։ Հիմնվեց այն տարածքներում, որտեղ հայեր էին բնակվում։ Եւ մնաց այն սահմաններում, որտեղ հայերը մեծամասնություն էին կազմում։

Գիտակցո՞ւմ էին, թե՞ ոչ 88 թվականի շարժման ղեկավարները, նրանց գլխավոր խնդիրը Իմպերիայի քայքայման պահին Հայաստանի պետական անկախության վերահաստատելն էր եւ միջազգային ճանաչումն ապահովելը այն սահմաններում, ինչ սահմաններով Հայաստանը մտել էր ԽՍՀՄ կազմի մեջ։1990 թվականին, հարյուրամյակում միայն երրորդ անգամ հանրապետություն հռչակելուց հետո կարելի եղավ արձանագրել, որ եւս մեկ անգամ ավարտվեց դարասկզբին մեկ անգամ արդեն ավարտված ազգային֊ազատագրական շարժումը։ Ավելի ճիշտ, դարասկզբին վերջնականապես ավարտված լինելը հարկ եղավ արձանագրել նաեւ դարավերջին։